subota, 19 avgust, 2017.

GENERO 6/7Časopis za feminističku teoriju GENERO, Broj 6/7

Centar za ženske studije i istraživanje roda 2005
Urednica: Biljana Dojčinović Nešić,
Temat ovog broja uredila: Biljana Dojčinović Nešić

Temat o američkoj feminističkoj kritici koji u ovom broju završavamo zamišljen je pre gotovo jedne decenije – prvi deo je objavljen u časopisu Ženske studije 5/6 iz 1996. godine, drugi u Generu 1 iz 2002. Cilj je bio da se sačini čitanka za kurseve iz književnosti na ženskim studijama, i to kurseve koji se zasnivaju upravo na kategoriji rod (gender). Odabrani su tekstovi reprezentativni po tome što iznose neka suštinska pitanja ili problematizuju određene aspekte feminističkih pristupa, što ih čini nezaobilaznom lektirom i deceniju, dve, pa i više od nastajanja i objavljivanja.

Posle ginokritike a potom problema preispitivanja kanona, za kraj temata ostavljeno je pitanje odnosa feminističke književne kritike i teorija glavnog toka (mainstream). Iako je praktično sve vreme reč i o tome – jer ginokritika jeste druga istorija književnosti a čitateljka koja pruža otpor (the resisting reader) kanonizovanim tekstovima zahteva preispitivanje svake teorije čitanja – ovde su predstavljeni tekstovi u čijem je središtu pažnje upravo višestruko poreklo feminističke kritike. Ono se pominje još od prvih sistematizacija feminističke misli. Ilejn Šouvolter (Elaine Showalter) govori o „mešovitom poreklu” – s očeve strane nalaze se “stare patrijarhalne institucije književne kritike i teorije”, dok je materinska linija, linija ženskog pokreta (Showalter, 7). Anet Kolodni (Annette Kolodny) preporučuje feminističkim kritičarkama „razigrani pluralizam“ metodoloških pristupa, pretpostavljajući da je pred njima veliki izbor iz različitih kritičkih škola i zadatak da uvedu pravo izbora u čitanje.

Impuls rađanju feminističke književne kritike dalo je nezadovoljstvo, osećaj nedovoljnosti terminologije koja se nudi u okviru “velike” književne teorije. Ne treba pri tome zaboraviti ni tragove, u početku vrlo raširene, upotrebe književnosti u svrhe “podizanja svesnosti”, kao moćnog ideološkog i psihološkog oruđa. Uspostavljajući se potom kao istraživanje ženske tradicije, kontinuiranih nizova ženske književnosti, američka feministička kritika inspirisala je stvaranje brojnih istorija književnosti u raznim kulturama i etničkim grupama, a istovremeno je pokazivala nove načine čitanja ženskih tekstova. Odbacujući ideju bilo kakvog jasno definisanog ženskog “sopstva”, kao opasno blisku stereotipovima, ova vrsta kritike proizvela je različite reakcije.

1.

Ljiljana Čičkarić, Politički identitet iz rodne perspektive

Mišel le Duf, Koje telo?

2.

Tema broja
Američka feministička kritika, III deo

Priredila Biljana Dojčinović - Nešić

Biljana Dojčinović - Nešić, Rod i književne teorije glavnog toka

Piter Švenger, Muški modus

Patrosinio P. Švajkart, Čitati sebe: Ka feminističkoj teoriji čitanja

Suzan S. Lenser, Ka feminističkoj naratologiji

Suzan Stenford Fridman, "Preko" roda: nova geografija identiteta i budućnost feminističke kritike

3.

Novica Petrović, Da li je Kingzli Ejmis bio ženomrzac?

Politički identitet iz rodne perspektive
Ljiljana Čičkarić

UDK: 328.32
BIBLID 1451-2203:4(2005)6/7:p.9–26

Originalni naučni rad
Original Scientific Paper

APSTRAKT:
Tekst predstavlja sažetu analizu rezultata empirijskog istraživanja političkog identiteta žena i porodične socijalizacije u kontekstu transformacije društva, realizovanog 2000. godine u Beogradu. Kao osnovni izvor podataka korišćeni su rezultati anketnog ispitivanja stavova 155 adolescentkinja i 145 adolescenata u trećem i četvrtom razredu srednje škole, kao i 120 očeva i 130 majki istih učenika. Pored evidentnog uticaja makro-strukturalnih faktora, odnosno istorijskih okolnosti i političke atmosfere na odnos žena prema politici, njihove stavove, vrednosti i političku participaciju, sociokulturne varijable kao što su model socijalizacije u porodici, socijalni status roditelja, obrazovanje, zanimanje i zaposlenost majki, predstavljaju jače prediktore političkog ponašanja.

Ključne reči: politička socijalizacija, politički identitet žena, porodica, tranzicija.


Rod
i književne teorije
glavnog toka

Biljana Dojčinović - Nešić

UDK: 141.72 (7)
BIBLID 1451-2203:4(2005)6/7:p.33–39

Pregledni članak
Review Article

APSTRAKT:
Uvod u temat posvećen sintezama kategorije roda (gender) i književnih teorija glavnog toka ukratko predstavlja tekstove Pitera Švengera, Patrosinio Švajkart, Suzan Lenser i Suzan Stenford Fridman, koji pokazuju kakvi su novi uglovi mogući kada se kategorija roda unese u neke od savremenih književnih pristupa, u kojoj meri ih ona problematizuje ili preobražava. U eseju se procenjuje i sadašnji status kategorije roda u širim teorijskim analizama

Ključne reči: rod, književne teorije, reader-response, naratologija, glavni tok (mainstream).


Da li je Kingzli Ejmis bio ženomrzac?

Novica Petrović

UDK:159.922.1-055.2:316.7
BIBLID 1451-2203:3(2004)4/5:p.25-42

Originalni naučni rad
Original Scientific Paper

APSTRAKT:
Među mnogim kontroverzama koje su pratile delo i lik Kingzlija Ejmisa naročito se izdvaja ona vezana za njegovu mizoginiju, navodno oličenu romanima Džejkova stvar i Stenli i žene. Toliki je bio gnev uticajnih feministkinja i ''počasnih feminista'' da je gotovo sprečeno objavljivanje potonjeg romana u Americi – zemlji slobode. Na delu je očito bila sklonost ka uspostavljanju izomorfnih veza između autora i protagonista njegovih romana, naročito onih antipatičnijih. Tome su takođe značajno doprinosili Ejmisovi sve iritantniji javni istupi: u vreme kada su navedeni romani objavljeni, Ejmis je već bio postao neka vrsta dežurnog džangrizala britanske nacije, uvek spreman da ponudi svoje desničarske stavove o praktično svakoj temi od interesa za javnost. U radu se navedeni romani analiziraju u kontekstu Ejmisovog opusa u celini, a pažnja je usredsređena na to kakav tretman ženski likovi generalno uzev imaju u njegovim delima i na Ejmisovu narativnu strategiju, a takođe se uzimaju u obzir i Ejmisova poezija, koja je, za razliku od njegovih romana, često bila ispovednog karaktera, kao i gledišta i sećanja Elizabet Džejn Hauard, Kingzlijeve druge žene, takođe istaknute spisateljke, koji bacaju svetlo na Kingzlijeve stavove prema ženama i njegove često komplikovane odnose sa njima.

Ključne reči: Ejmis, Kingzli – recepcija, izomorfne veze, mizoginija, ženski likovi, narativna strategija, moralni stavovi.

Annus Mirabilis

Godine 1905, u razmaku od sedam meseci u jednom od najuglednijih naučnih časopisa toga vremena Annalen der Physic, pojavila su se četiri rada mladog nemačkog fizičara Alberta Ajnštajna (Einsten). Napisana na samo 43 stranice, ova četiri rada postavila su osnove savremene fizike i zauvek promenila naše shvatanje prostora i vremena.

Albert Ajnštajn u to vreme ima 26 godina i radi kao državni službenik u Patentnom zavodu u Bernu. Njegova tri godine starija životna saputnica i nekadašnja koleginica sa ciriškog Politehnikuma, Mileva Marić-Ajnštajn, već je samo domaćica i majka.

Sto godina kasnije, Ujedinjene nacije proglašavaju 2005. Godinom fizike u znak sećanja na Ajnštajnovu annus mirabilis. Doprinos Mileve Marić njegovim radovima, i pored decenija naučnih rasprava, ostaje još uvek nerazjašnjen. Da li su Mileva i Albert zaista bili ein Stein (jedan kamen) kako je ona govorila, ili se neosporni talenat za matematiku i fiziku mlade studentkinje iz Kaća prosto utopio u egoizam najvećeg genija 20. veka?

ceeol-logoGenero časopis za feminističku teoriju i studije kulture je arhiviran u Central and Eastern European Online Library (C.E.E.O.L.)
Genero je partner
EUROZINE mreze

GENERO

Genero: časopis za feminističku teoriju i studije kulture je glavna serijska publikacija koju Centar za ženske studije objavljuje zajedno sa Centrom za studije roda i politike na Fakultetu političkih nauka u Beogradu. Genero je osnovan 2002. godine. Pre odluke o osnivanju časopisa Genero, Centar za ženske studije je u periodu od 1995. do 2002. godine izdavao časopis Ženske studije sa idejom popularizacije feminističke teorije u regionu.

Opširnije...
Designed By
Powered By
© 2017. Centar za ženske studije, Beograd